Posts

अथ ध्यानम्

Image
अथ ध्यानम्   ब्रह्मात्मचिन्ता ध्यानं स्यात् धारणा मनसो धृतिः। अहं ब्रह्मेत्यवस्थानं समाधिर्ब्रह्मणः स्थितिः॥ तत्र प्रत्ययैकतानता ध्यानम्। अर्थात् - तत्र तस्मिन् देशे यत्र चित्तं धृतं तत्र प्रत्ययस्य ज्ञानस्य यैकतानता विसदृशपरिणामपरिहारेण यदेव धारणयावलम्बनीकृतम् तदालम्बनतयैव निरन्तरमुत्पत्तिः सा ध्यानमुच्यते ।  वहाँ (संकलित हुये चित्त में) एकमात्र प्रतीति का होना ध्यान है।  -योग दर्शन, महर्षि पतञ्जलि  ध्यान पर चर्चा हो रही है, भाँति-भाँति की मीमांसाएँ सामने आ रही हैं। वे भी मुखर हैं जो धर्म और दर्शन से परिचित तक नहीं है और ध्यान 'धर्म' है या 'दर्शन'..ये बता पाने में सक्षम नहीं हैं। महर्षि पतञ्जलि के अनुसार बिखरे हुये चित्त को समेटकर रखना धारणा है और उसमें एक समय में एक ही प्रतीति का होना ध्यान है। सामान्यतया हमारी चेतना अनेक इन्द्रियों के मार्ग से अनेक विषयों में प्रवृत्त रहती है। एक साथ ही शब्द-स्पर्श-रूप-रस-गन्ध आदि अनेक प्रतीतियों में चित्त का प्रवाह होता रहता है। उस दशा में चित्त अपनी क्षमता के अल्पांश का उपयोग करता है। परिणामतः  दिव्यता तिरोहित हो जाती है।अष...

नर्मदाष्टकम्/Narmdashtakam

श्रीमदाद्य-शंकराचार्य-विरचित-नर्मदाष्टकम्   सबिन्दुसिन्धुसुस्खलत्तरङ्गभङ्गरञ्जितं द्विषत्सुपापजातजातकारिवारिसंयुतम्। कृतान्तदूतकालभूतभीतिहारिवर्मदे त्वदीयपादपङ्कजं नमामि देवि नर्मदे॥१॥ त्वदम्बुलीनदीनमीनदिव्यसम्प्रदायकं कलौमलौघभारहारिसर्वतीर्थनायकम्। सुमच्छकच्छनक्रचक्रचक्रवाकशर्मदे त्वदीयपादपङ्कजं नमामि देवि नर्मदे॥२॥ महागभीरनीरपूरपापधूतभूतलं नमत्समस्तपातकारिदारितापदाचलम्। जगल्लये महाभये मृकण्डुसूनुहर्म्यदे त्वदीयपादपङ्कजं नमामि देवि नर्मदे॥३॥ गतं तदैव मे भयं त्वदम्बु वीक्षितं यदा मृकण्डुसूनुशौनकासुरारिसेविसर्वदा। पुनर्भवाब्धिजन्मजं भवाब्धिदुःखवर्मदे त्वदीयपादपङ्कजं नमामि देवि नर्मदे॥४॥ अलक्षलक्षकिन्नरामरासुरादिपूजितं सुलक्षनीरतीरधीरपक्षिलक्षकूजितम्। वसिष्ठशिष्टपिप्पलादकर्दमादिशर्मदे त्वदीयपादपङ्कजं नमामि देवि नर्मदे॥५॥ सनत्कुमारनाचिकेतकश्यपात्रिषट्पदैः धृतं स्वकीयमानसेषु नारदादिषट्पदैः। रवीन्दुरन्तिदेवदेवराजकर्मशर्मदे त्वदीयपादपङ्कजं नमामि देवि नर्मदे॥६॥ अलक्षलक्षलक्षपापलक्षसारसायुधं ततस्तु जीवजन्तुतन्तु भुक्तिमुक्तिदायकम्। विरिञ्चिविष्णुशंकरस्वकीयधामवर्मदे त्वदीयपादपङ्कजं नमामि दे...

Marriage_Anniversary

Image
#Marriage_Anniversary ❤️ मम व्रते ते हृदयं दधामि मम चित्तमनुचित्तं तेऽस्तु। मम वाचमेकमना जुषस्व प्रजापतिष्ट्वा नियुनक्तु मह्यम्।। सब नर करहिं परस्पर प्रीती। चलहिं स्वधर्म निरत श्रुतिनीती।। यह प्रेम, विश्वास, सुख और समृद्धि का बंधन है। इस प्रकार सुखद 11 वर्ष व्यतीत हुए। बाबा विश्वनाथ, कुलदेवता, इष्टदेवता एवं भगवती श्रीत्रिपुरसुन्दरी का आशीर्वाद बना रहे। सभी को सादर प्रणाम 🙏 #Anniversary_Special ❤️ जय श्रीराम। हर हर महादेव।।  दिनांक - 24.05.2024=9:10AM

।। बुद्ध पूर्णिमा ।।

Image
।। बुद्ध पूर्णिमा ।। भगवान् बुद्ध ने संपूर्ण सृष्टि को धर्म, करुणा, अहिंसा और शांति का मार्ग दिखाया। उनका विराट तपस्वी जीवन 'स्व' को जागृत करने और दूसरों की सेवा में स्वयं को समर्पित कर देने की प्रेरणा देता है।   महात्मा बुद्ध के बताए मार्ग पर चलकर विश्व में शांति और सद्भाव का वातावरण सृजित किया जा सकता है। कहने का तात्पर्य है कि जो बात बुद्धि - संगत है, वही बुद्ध - वचन है। जो बात बुद्धि - संगत नहीं है, वह बुद्ध-वचन नहीं है। पावन 'बुद्ध पूर्णिमा' की हार्दिक बधाई एवं शुभकामनाएं।  जय श्रीराम। हर हर महादेव।।

॥ साधना का स्वरूप ॥

Image
 ॥ साधना का स्वरूप ॥ विनम्रता धर्म की अनिवार्यता नहीं अपितु धर्म का स्वभाव है। धर्म के साथ विनम्रता ऐसे ही सहज चली आती है, जैसे फूलों के साथ सुगंध और दीपक के साथ प्रकाश। जब धर्म किसी व्यक्ति के जीवन में आता है तो वह अपने साथ विनम्रता जैसे अनेक सद्गुणों को लेकर आता है। धन और धर्म दोनों ही व्यक्ति की चाल को बदल देते हैं। जब धन होता है तो व्यक्ति अकड़ कर चलता है और जब धर्म होता है तो वह विनम्र होकर चलने लगता है।  जीवन में संपत्ति आती है तो मनुष्य कौरवों की तरह अभिमानी हो जाता है और जीवन में सन्मति आती है तो मनुष्य पाण्डवों की तरह विनम्र भी बन जाता है। संपत्ति आने के बाद भी जो उस संपत्ति रूपी लक्ष्मी को उन प्रभु श्रीनारायण की चरणदासी समझकर उसका सदुपयोग करते हुए अपने जीवन को विनम्र भाव से जीते हैं, यह यथार्थ है कि इस कलिकाल में उनसे श्रेष्ठ कोई साधक नहीं हो सकता।  जय श्रीराम। हर हर महादेव।।

अथ श्रीगणेश-ध्यानम्

Image
खर्वं स्थूलतनुं गजेन्द्रवदनं लम्बोदरं सुन्दरम् प्र स्यन्दन्मदगन्धलुब्धमधुपव्यालोलगण्डस्थलम् l दन्ताघातविदारितारिरुधिरै: सिन्दूरशोभाकरम् व न्दे शैलसुतासुतं गणपतिं सिद्धिप्रदं कामदम् ll भावार्थ- जो वामन और मोटे शरीरवाले हैं, जिनका हाथी के समान मुख और लम्बा उदर है, जो सुन्दर हैं तथा बहते हुए मद की सुगन्ध के लोभी भौंरों के चाटने से जिनका गण्डस्थल चपल हो रहा है, दांतों की चोट से विदीर्ण हुए शत्रुओं के खून से जो सिन्दूर जैसी शोभा धारण करते हैं, कामनाओं के दाता और सिद्धि देनेवाले उन पार्वती के पुत्र गणेशजी की मैं वन्दना करता हूँ l

अथ श्रीरामरक्षास्तोत्रम्

Image
  अथ श्रीरामरक्षास्तोत्रम् विनियोग : - अस्य श्रीरामरक्षास्तोत्रमन्त्रस्य बुधकौशिक ऋषिः। श्री सीतारामचन्द्रो देवता। अनुष्टुप छन्दः। सीता शक्तिः। श्रीमान् हनुमान् कीलकम्। श्रीसीतारामचन्द्रप्रीत्यर्थे श्रीरामरक्षास्तोत्रं जपे विनियोगः। अथ ध्यानम्‌ ध्यायेदाजानुबाहुं धृतशरधनुषं बद्धपद्मासनस्थं , पीतं वासो वसानं नवकमलदल-स्पर्धिनेत्रं प्रसन्नम्। वामाङ्कारूढसीता मुखकमलमिलल्लोचनं नीरदाभं, नानालङ्कारदीप्तं दधतमुरुजटामण्डलं रामचन्द्रम्॥ श्रीरामरक्षास्तोत्रम् आरभते – चरितं रघुनाथस्य शतकोटिप्रविस्तरम् । एकैकमक्षरं पुंसां महापातकनाशनम् ॥ 1 ॥ ध्यात्वा नीलोत्पलश्यामं रामं राजीवलोचनम् । जानकीलक्ष्मणोपेतं जटामुकुटमण्डितम् ॥ 2 ॥ सासितूणधनुर्बाणपाणिं नक्तं चरान्तकम् । स्वलीलया जगत्त्रातुमाविर्भूतमजं विभुम् ॥ 3 ॥ रामरक्षां पठेत् प्राज्ञः पापघ्नीं सर्वकामदाम् । शिरो मे राघवः पातु भालं दशरथात्मजः ॥ 4 ॥ कौसल्येयो दृशो पातु विश्वामित्रप्रियः श्रुती । घ्राणं पातु मखत्राता मुखं सौमित्रिवत्सलः ॥ 5 ॥ जिह्वां विद्यानिधिः पातु कण्ठं भरतवन्दितः । स्कन्धौ दिव्यायुधः पातु ...